Kıyas Kullanım Kılavuzu

1. Ne zaman başvurulur

Kıyas, bir çalışma hattının ilerlemeyi kestiği an içindir: bariz deneyler yapılmış, bariz çerçeveler tükenmiş, geriye “daha çok uğraş” ya da “başka yerde uğraş” kalmıştır. Bir brainstorm oyuncağı değildir — fikir başına serbest çağrışımdan pahalıdır ve o maliyet meselenin kendisidir.

Şunlarda başvur:

• bir deney hattı üst üste negatif gitmiş ve o izin bir sonraki üyesini koşmaya değip değmeyeceğini bilmek istiyorsun;
• iki paralel hat hiç aynı düzenekte kesilmemiş;
• bir mekanizma gördüğünü sanıyorsun ama ortada tesadüf olabilir;
• mevcut tezine KARŞI argümanın iyi kurulmuş hâlini istiyorsun.

Bir slaytı on fikirle doldurmak için başvurma. Sayı doldurmayı reddedecektir, ve etmelidir.

2. İki mod

Üretim. Tıkandın. Skill problemi tek cümlede sabitler, en az üç farklı operatör seçer ve çıktı sözleşmesiyle 3–6 aday döndürür. Çeşitlilik operatör seçiminden gelir, daha çok analoji istemekten değil.

Damıtma. Elinde zaten bir yığın ham fikir var. Her biri aynı sözleşmeden geçer, tier’lanır, bayraklanır ve kriticklik × (bilgi-değeri / maliyet) sırasına dizilir.

3. Sert kurallar (özet — şemadaki G1–G12)

1. İllet boş olamaz. İlleti isimlendirilemeyen fikir üretilmiş sayılmaz.
2. Bir fikir hipotez adayı olmadan önce kırılma noktası yazılmış olmalı.
3. Prior-art araması yapılmamış üstünlük iddiası spekülatif kalır; en güçlü relatif karşılaştırma setinde ve bir ayrım testiyle birlikte olmalı.
4. Kapasite ekleyen test eşleşik-bütçe kontrol kolu taşır; taşımazsa pozitif sonucu hedeflenen mekanizmaya atfedilemez.
5. Her eşik önerisi hakemini isimlendirir — hükmü veren merci (runtime / instrument / third_party / author / none). Kendi kendini yargılayan tavanlıdır; hakemsiz olan spekülatif kalır.
6. AD1–AD6 taraması, açık “clear” dahil kayda geçer. AD1/AD2/AD4 tier’ı zorlar; AD5/AD6 tohumla birlikte seyahat eden bir şerh ister.
7. Parti reddedilenlerini kaydeder — neyin tartılıp reddedildiği ve nedeni. Boşken bile zorunludur; o durumda parti neyi değerlendirdiğini söyler. Yalnız hayatta kalanların listesi, bir şeyin tartıldığını gösteremez.
8. Hipotez adayı, kendisini öldürecek en ucuz çürütmeyi taşır. Tasarlanabilir bir test yoksa fikir spekülatif kalır.

9. Hipotez adayının prior art’ı aranmıştır. “Aranmadı” dürüsttür ama fikri spekülatif seviyede tavanlar.

10. Hakem bloğu kendisiyle çelişmez: kendi kendini yargılayan ya da hakemsiz bir girdi aynı anda yazardan bağımsız olamaz.

11. Parti, baktığı çürütülmüş-desen ihracını adlandırır. “Bakılmadı” dürüsttür; sessizlik her AD4 satırını doğrulanamaz kılar.

12. Parti, nasıl çekildiğini kaydeder: tohum (sabitlenmemiş çekiliş için "fresh"), host, ve isteğe bağlı bir girdi özeti. Sabitlenmiş bir tohum partiyi tekrar üretilebilir yapmaz — üreteç bir dil modelidir. Kaydın satın aldığı şey karşılaştırılabilirliktir: aynı özeti taşıyan iki parti aynı problemden ve aynı çürütülmüş-desen ihracından çekilmiştir, yani aralarındaki fark çekilişin farkıdır, sorunun değil.

Beş kontrol daha bloke etmeden uyarır (--strict ile düşerler): hakemi olmayan sayısal eşik, her tohumu hipotez adayı olan parti, hiçbir tohumu adlandırmayan simetri kontrolü, şerhsiz ölçek transferi, ve girdi özeti olmayan sabitlenmiş tohum. Her birinin meşru istisnası var; o yüzden araç “dur” değil “bak” der — tek bir bloke eden kanal, kuralların etrafından yazmayı öğretir.

4. Tier’ları okumak

Etiket	Anlamı	Ne yapılır
[S]	Spekülatif	Sakla, üzerine iş kurma. Eksiği not et.
[H-aday]	Hipotez adayı	Mizan registry’sine önkayıt olarak yapıştır.
[NK]	Notasyon-kuşkulu	Her şeyden önce birim/baz/enstrüman değişimini koş.
[GB]	Geri-beslenen	Çürütülmüş bir şeyin akrabası. Akrabalığı bilerek kontrol et.

[H-aday] dışında hiçbir şey registry’ye girmemeli.

5. Sık hatalar

• Doğrulayıcıyı kalite hakemi sanmak. Alanların dolu olduğunu kontrol eder. Dolu olmak doğru olmak değildir.
• Eşik tiyatrosu. Hakemi yazar olan bir tohuma, rigor’un formu elde olduğu için hassas görünen bir sayı iliştirmek. Onun yerine “burada enstrüman yok” yaz.
• Sessiz tarama. Bayrak çakmak başarısızlık itirafı gibi hissettirdiği için AD alanlarını boş bırakmak. Kapsamı yazılmış bayraklı tohum, sessiz olandan değerlidir.
• Sayı doldurmak. On fikir istemek. Geçenleri alırsın, ve teslim edilen şey sayı değildir.
• Simetriyi atlamak. Her adayın mevcut tezi okşaması, alan hakkında değil üretim hakkında bir bulgudur.

6. Mizan’a bağlamak

Kıyas tohumda durur. Mizan eşikleri kilitler, denetimi koşar, terfi ettirir veya çürütür, çürütülen desenleri geri verir. Somut olarak:

# üretmeden önce: neyin zaten öldüğünü bil
python ../Mizan/tools/mizan_export_refuted.py registry.yaml -o refuted-patterns.yaml

# ürettikten sonra: partiyi bu kısıtlara karşı denetle
python tools/kiyas_validate.py --lang tr --refuted refuted-patterns.yaml tohumlar.yaml

# registry karar verdikten sonra: kaydet, kazançlar ve kayıplar
python tools/kiyas_ledger.py --lang tr ledger/kiyas-ledger.yaml

Defter, projenin kendi iddiasının test edildiği yerdir. Girdileri ve bir kontrol kolu olana dek o iddia spekülatiftir ve araç bunu söyler.